WPROWADZENIE

Pracownicy i studenci Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie prowadzą prace dokumentacyjne na cmentarzach Podola od roku 1998. Niemal od początku (1999) koncentrujemy się na terenie dawnego województwa tarnopolskiego, gdzie zinwentaryzowaliśmy cmentarze powiatów borszczowskiego (1999-2000), czortkowskiego (2001-2006), zaleszczyckiego (2005), buczackiego (2006-2007), kopyczynieckiego (2008-2009) i trembowelskiego (2010-2012). Rozpoczęte jesienią 2016 r. prace nad cmentarzami powiatu tarnopolskiego, zakończone zostały wiosną 2018 roku. W tym samym roku wykonana została inwentaryzacja cmentarza w Zbarażu, a w roku 2019 kontynuowane były prace w powiecie zbaraskim.

Prowadzone prace obejmują nagrobki powstałe przed 1945 rokiem, które mają napisy zapisane w alfabecie łacińskim. Pod względem chronologicznym jako graniczny przyjmujemy rok 1945. Jest to dla nas zamknięcie pewnego etapu historycznego – wspólnego dziedzictwa tych ziem; kształtowanego w obrębie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Tradycji podtrzymywanej w okresie zaborów, a do pewnego stopnia kontynuowanej w okresie II Rzeczpospolitej. Dziedzictwo to stanowi dzisiaj wspólną historię przede wszystkim Ukrainy i Polski, ale też Łemków, Ormian, Żydów, a w jakim stopniu też wielu innych narodowości – poddanych dawnych Austro-Węgier, Rosjan, Niemców… Historia ta chociaż momentami trudna i bolesna, stworzyła wielonarodową kulturę Podola. To właśnie jej wycinek chcemy udokumentować naszymi pracami. Mamy nadzieję, że wraz z prowadzonymi przez stronę ukraińską badaniami dotyczącymi pomników z napisami cyrylicą, stworzą one wielobarwny obraz tego regionu.

Obecnie udostępniamy wyniki prac przeprowadzonych w roku 2016 na Cmentarzu Mikulinieckim w Tarnopolu oraz prac wykonanych w latach 2017-2018 w powiecie tarnopolskim i w Zbarażu. Do końca roku 2019 udostępnione będą wyniki prac w powiecie zbaraskim. W przyszłości mamy nadzieję zdigitalować wcześniej zebrane materiały. Część z nich ukazała się już drukiem: „Cmentarze powiatu borszczowskiego”, „Cmentarze powiatu czortkowskiego”, „Cmentarz w Buczaczu”, „Cmentarze powiatu zaleszczyckiego”, „Cmentarze powiatu buczackiego”, a kolejne powiaty kopyczniecki i trembowelski są przygotowywane do opracowania. Wyniki prac, pod postacią kart inwentaryzacyjnych, udostępniane są również w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz w Archiwum Akt Nowych.

Opracowanie naukowe katalogu: dr hab. Anna Sylwia Czyż, prof. UKSW i dr Bartłomiej Gutowski

PROJEKT DOKUMENTACJI CMENTARZY REALIZOWANY JEST PRZEZ PRACOWNIKÓW INSTYTUTU HISTORII SZTUKI UKSW WE WSPÓŁPRACY Z  FUNDACJĄ ROZWOJU I INICJATYW SPOŁECZNYCH (OD 2018 ROKU) ORAZ FUNDACJĄ ŚWIĘTOKRZYSKĄ GÓRY HISTORII (W ROKU 2017), A DO ROKU 2013 ZE STOWARZYSZENIEM WSPÓLNOTA POLSKA

REALIZACJA PROJEKTU JEST MOŻLIWA DZIĘKI WSPÓŁPRACY Z POLSKIM TOWARZYSTWEM KULTURALNO-OŚWIATOWYM W TARNOPOLU

PROJEKT REALIZOWANY JEST DZIĘKI OTRZYMYWANYM DOTACJOM NA JEGO POSZCZEGÓLNE ETAPY

z Senatu RP (2017, 2019)

z Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą) (2017, 2018, 2019)

z Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą – POLONIKA (2018, 2019)

z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
Środki na podtrzymanie potencjału badawczego (2016)

NASI MECENASI

KOORDYNACJA NAUKOWA PROJEKTU

KOORDYNACJA ORGANIZACYJNA PROJEKTU

Fundacja Rozwoju i Inicjatyw Społecznych

(2018-2019)

(2017)

WSPÓŁPRACA

MIEJSCOWOŚCI, W KTÓRYCH PRZEPROWADZONE BYŁY
PRACE INWENTARYZACYJNE

POWIAT ZŁOCZOWSKI (2019)

Złoczów

POWIAT ZBARASKI (2018-2019)

CZERNICHOWCE ЧЕРНИХІВЦІ
CZUMALE ЧУМАЛІ
DOBROWODY ДОБРОВО́ДИ
HNILICE ГНИЛИЦІ
HNILICZKI ГНИЛИЧКИ
HOŁOSZCZYŃCE ГОЛОШИНЦІ
HOŁOTKI ГОЛОТКИ
IWANCZANY ІВАНЧАНИ
IWASZKOWCE ІВАШКІВЦІ
KLIMKOWCE КЛИМКІВЦІ
KOSZLAKI КОШЛЯКИ
KOZIARY КОЗЯРІ
KUJDAŃCE КИДАНЦІ
LISIECZYŃCE ЛИСИЧИНЦІ
LUBIANKI NIŻSZE НИЖЧІ ЛУБ’ЯНКИ
ŁOZÓWKA ЛОЗІВКА
MAŁA BEREZOWICA МАЛА́ БЕРЕЗОВИ́ЦЯ
MEDYŃ МЕДИН
NOWE SIOŁO НОВЕ СЕЛО
NOWINKI НОВИКИ
OCHRYMOWCE ОХРИМІВЦІ
OPRYŁOWCE ОПРІ́ЛІВЦІ
PAŁCZYŃCE ПАЛЬЧИНЦІ
PIEŃKOWCE ПЕНЬКІВЦІ
PROSOWCE ПРОСІВЦІ
ROMANOWE SIOŁO РОМАНОВЕ СЕЛО
SIENIAWA СИНЯВА
SKORYKI СКОРИКИ
STRYJÓWKA СТРИЇВКА
SUCHOWCE СУХІВЦІ
SZELPAKI ШЕЛЬПАКИ
SZYŁY ШИЛИ
TARASÓWKA ТАРАСІВКА
TERPIŁÓWKA ТЕРПИЛІВКА
TOKI ТОКИ
WOROBIJÓWKA ВОРОБІЇВКА
ZARUBIŃCE ЗАРУБИНЦІ
ZARUDZIE (TRAWENNE) ЗАРУДДЯ (ТРАВНЕВЕ)
ZBARAŻ STARY СТАРИ́Й ЗБА́РАЖ

2018

Zbaraż

2016-2018 – POWIAT TARNOPOLSKI

2018

Baworów Gmina Baworów БАВОРІВ
Berezowica Wielka Gmina Berezowica Wielka ВЕЛИКА БЕРЕЗОВИЦЯ
Biała Gmina Hłuboczek-Wielki БІ́ЛА
Białoskórka Gmina Baworów БІЛОСКІРКА
Borki Wielkie Gmina Borki Wielkie ВЕЛИКІ БІРКИ
Bucniów Gmina Berezowica Wielka БУЦНІВ
Chodaczków Mały Gmina Borki Wielkie МАЛИ́Й ХОДА́ЧКІВ
Denysów Gmina Jastrzębowo ДЕНИ́СІВ
Ditkowce Gmina Ihrowica ДІТКІВЦІ
Dyczków Gmina Borki Wielkie ДИЧКІВ
Grabowiec Gmina Baworów ГРАБОВЕЦЬ
Horodyszcze Gmina Jankowce ГОРОДИЩЕ
Iwaczów Górny Gmina Ihrowica ІВАЧІВ ГОРІШНІЙ
Jastrzębowo Gmina Jastrzębowo ЯСТРУБОВЕ
Józefówka  Gmina Nastasów ЙОСИПІВКА
Kipiaczka Gmina Baworów КИП’ЯЧКА
Konstantynówka Gmina Borki Wielkie КОСТЯНТИНІВКА
Kozówka Gmina Baworów КОЗІВКА
Krasówka Gmina Borki Wielkie КРАСІВКА
Kupczyńce Gmina Jastrzębowo КУПЧИНЦІ
Kurowce Gmina Cebrów КУРОВИЧІ
Kutkowce Gmina Janówka КУТКІВЦІ
Marjanka Gmina Nastasów МАР’ЯНІВКА
Mszaniec Gmina Ihrowica МШАНЕЦЬ
Nastasów Gmina Nastasów НАСТАСІВ
Nosowce Gmina Jankowce НОСІВЦІ
Obarzańce Gmina Ihrowica
Ostrów Gmina Berezowica Wielka ОСТРIВ
Petryków Gmina Berezowica Wielka ПЕТРИКІВ
Plotycz Gmina Hłuboczek-Wielki ПЛОТИЧА
Proniatyń Gmina Hłuboczek-Wielki ПРОНЯТИН
Proszowa Gmina Baworów ПРОШОВА
Romanówka Gmina Borki Wielkie РОМАНІВКА
Rusianówka Gmina Łozowa РУСАНІВКА
Skomorochy Gmina Baworów
Słobódka Gmina Kozłów II СЛОБІДКА
Smolanka Gmina Baworów
Suszczyn Gmina Baworów СУЩИН
Toustoług Gmina Baworów ТОВСТОЛУГ
Wesołówka Gmina Nastasów
Worobijówka Gmina Cebrów ВОРОБІЇВКА
Zagrobela Gmina Berezowica Wielka ЗАГРЕБЕЛЛЯ
Zarudzie  (obecnie Kobziarówka, zborowski) Gmina Jankowce КОБЗАРІВКА
Zastawie Gmina Baworów ЗАСТАВ’Є

2017

BajkowceGmina ŁozowaБАЙКІВЦІ
CebrówGmina CebrówЦЕБРІВ
Chodaczków WielkiChodzaczków WielkiВЕЛИ́КИЙ ХОДА́ЧКІВ
CzartoryjaGmina MikulińceМИРОЛЮБІВКА
Czernichów (Czernichowce, Czerniechów)Gmina Jankowce 
Czernielów MazowieckiGmina Borki WielkieСОБОРНЕ
Czernielów RuskiGmina Borki WielkieЧЕРНЕЛІВ-РУСЬКИЙ
CzołhańszczyznaGmina Borki Wielkie 
CzystyłówGmina Hłuboczek-WielkiЧИСТИЛІВ
DmuchawiecGmina Kozłów IIДМУХІВЦІ
DołżankaGmina JanówkaДОВЖА́НКА
DomamoryczGmina Kozłów IIДОМА́МОРИЧ
DraganówkaGmina JanówkaДРАГАНІ́ВКА
DubkowceGmina IhrowicaДУБIВЦI
HladkiGmina JankowceГЛЯДКИ
Hłuboczek WielkiGmina Hłuboczek-WielkiВЕЛИКИЙ ГЛИБОЧОК
HorodyszczeGmina JankowceГОРОДИЩЕ
HorodyszczeGmina JastrzębowoГОРОДИЩЕ
IhrowicaGmina IhrowicaІГРОВИЦЯ
IsypowceGmina CebrówВИСИПІВЦІ
Iwaczów DolnyGmina IhrowicaІВАЧІВ ДОЛІШНІЙ
JankowceGmina JankowceІВАНКІВЦІ
JanówkaGmina JanówkaІВАНІВКА
KokutkowceGmina CebrówКОКУТКІВЦІ
KonopkówkaGmina MikulińceКОНОПКIВКА
KozłówGmina Kozłów IКОЗЛІВ
KrzywkiGmina MikulińceКРИ́ВКИ
Kurniki SzlacheckieGmina ŁozowaКУРНИКИ
LudwikówkaGmina MikulińceOBECNIE ДВОРІЧЧЯ
ŁadczynGmina MikulińceЛАДИЧИН
ŁozowaGmina ŁozowaЛОЗОВА
ŁuczkaGmina MikulińceЛУЧКА
Łuka WielkaGmina MikulińceВЕЛИКА ЛУКА
MałaszowceGmina JankowceМАЛАШІВЦІ
MikulińceGmina MikulińceМИКУЛИНЦІ
MyszkowiceGmina MikulińceМИШКОВИЧІ
PleszkowceGmina JankowceПЛЕСКІВЦІ
PoczapińceGmina JanówkaПОЧАПИНЦІ
PokropiwnaGmina Kozłów IIПОКРОПИВНА
SmykowceGmina Borki Wielkie 
StechnikowceGmina ŁozowaСТЕГНИКІВЦІ
StupkiGmina Borki WielkieСТУПКИ
SzlachcińceGmina ŁozowaШЛЯХТИНЦI
Wola MazowieckaGmina Mikulińce 
ZabojkiGmina Janówka 

2016

Tarnopol

2010-2012 – POWIAT TREMBOWELSKI

Bernadówka, Budzanów, Ruzdwiany, Skomorosze, Strusów, Warwaryńce, Zaścianocze, Zazdrość Bernadówka – Бернадівка, Boryczówka – Боричівка, Brykula Nowa – Нова Брикуля, Brykula Stara – Стара Брикуля, Budzanów – Буданів, Chmielówka – Хмелiвка, Darachów – Дарахiв, Dereniówka – Деренівка, Dołhe – Довге , Hleszczawa – Глещава, Humniska – Гумниська, Iławcze – Iлавче, Iwanówka – Іванівка, Janów  – Долина (od 1960), Kobyłowłoki – Кобиловолоки, Krowinka – Кровинка, Laskowce – Ласкıвцı, Łoszniów – Лoшнiв, Małów – Малiв, Młyniska – Млиниська, Mogielnica – Стара Могильниця, Nałuże – Налужжя, Nowy Tyczyn , Ostrowczyk – Острівець, Pantalicha – Панталиха , Papiernia – Папірня, Plebanówka – Плеба́нівка, Podgórzany – Підгора, Podhajczyki Justynowe – Підгайчики, Romanówka – Романівка, Ruzdwiany – Руздвяны, Semenów – Семенiв, Skomorosze, Słobódka Janowska – Слобідка, Słobódka Strusowska – Кам’янка zmiana nazwy 1956, Strusów  – Струсів, Tiutków – Тютьків, Trembowla – Теребовля , Warwaryńce – Варваринці , Wierzbowiec – Вербівці, Wolica Trembowelska, Załawie – Залав’є, Zaścinocze – Застіноче, Zazdrość – Заздрість, Zubów – Зубів

2008-2009 – POWIAT KOPYCZYNIECKI

Bosyry, Celejów, Chłopówka, Chorostków, Czabarówka, Czarnokońce Małe, Czarnokońce Wielkie, Hadyńkowce, Horodnica, Howiłów Mały, Howiłów Wielki, Hryńkowce, Husiatyń, Jabłonów, Karaszyńce, Kluwińce, Kociubińce, Kociubińczyki, Kopyczyńce, Kotówka, Krogulec, Krzyweńkie, Liczkowce, Majdan, Mszaniec, Myszkowce, Niżborg Nowy, Niżborg Stary, Niżborg Szlachecki, Olchowczyk, Oryszkowce, Peremiłów, Postołówka, Probużna, Raków Kąt, Samołuskowce, Sidorów, Siekierzyńce, Suchodół, Suchostaw, Szydłowce, Tłusteńkie, Trojanówka, Trybuchowce, Uwisła, Wasylkowce, Wasylków, Wierzchowce, Wola Czarnokoniecka, Żabińce

2006-2007 POWIAT BUCZACKI

Baranów, Barysz Бариш, Berezówka, Bertniki, Bielawińce – Білявинці, Bobrowniki Бобрівники, Bobulińce Бобулинці, Browary Броварі, Buczacz, Czechów, Ćwitowa Цвітова, Dobropole-Mateuszka Доброполе, Dubieńko, Duliby Дуліби, Dźwinogród  Звенигород, Folwarki, Hrehorów, Hubin Губин, Huta Nowa, Huta Stara, Jarhorów Яргорів, Jazłowiec Язловець, Jezierzany, Komarówka, Koropiec, Korościatyn, Kościelniki Костільники, Kośmierzyn Космирин, Kowalówka, Krasiejów, Kujdanów Киданів, Kurdwanówka Курдибанівка, Ladzkie, Leszczańce Ліщанці, Łazarówka Лазарівка, Łuka Лука, Medwedowce Медведівці, Międzygórze, Monasterzyska, Nagórzanka, Niskołyzy, Nowosiółka Jałowiecka Новосілка, Nowosiółka Koropiecka Новосілка, Nowostawce Новоставці, Olesza, Osowce Осівці, Ostra, Petlikowce Nowe Нові Петликівці, Petlikowce Stare, Pilawa Пилява, Podlesie, Pomorce Помірці, Porchowa, Potok Złoty, Przedmieście Передмістя, Przewłoka, Puźniki, Pyszkowce, Rukomysz Рукомиш, Rusiłów Русилів, Rzepińce Ріпинці, Sawałuski, Skomorochy Скоморохи, Słobódka Dolna, Słobódka Górna, Snowidów Сновидів, Sokołów Соколів, Sokulec Сокілець, Soroki Сороки, Ścianka Стінка, Trościańce Тростянці, Trybuchowce Трибухівці, Uście Zielone Устя-Зелене, Weleśniów, Wierzbiatyn Верб’ятин, Woziłów Возилів, Wyczółki, Zalesie, Zaleszczyki Małe, Zubrzyc Зубрець, Żnibrody Жизномир, Żurawińce, Żyźnomierz Жизномир

2005 – POWIAT ZALESZCZCZYKI

Anielówka, Bedrykowce, Beremiany, Berestek, Błyszczanka, Burakówka, Capowce, Czerwonogród, Dźwiniacz, Gródek, Hinkowce, Hołowczyńce, Karolówka, Kasperowce, Kołodróbka, Koszyłowce, Kościelniki, Kułakowce, Latacz, Lesieczniki, Lisowce, Milowce , Myszków, Nagórzany, Nowosiółka Kościukowa, Nyrków, Popowce, Różanówka, Sinków, Słobódka Koszyłowiecka, Słone, Szczytowce, Szutromińce, Szypowce, Świerzkowce, Teklówka, Tłuste Miasto, Tłuste Wieś, Torskie, Uhryńkowce, Uścieczko Winiatyńce, Worwolińce, Zaleszczyki, Zaleszczyki Stare, Zazulińce, Żeżawa  

2001-2004 – POWIAT CZORTKOWSKI

Antonów, Bazar, Biała, Białobożnica, Biały Potok, Byczkowce, Chomiakówka, Czortków, Dawidkowce, Dżuryń, Jagielnica, Kolędziany, Kosów, Muchawka, Nagórzanka, Pauszówka, Połowce, Romaszówka, Rosochacz, Rydoduby, Salówka, Siemakowce, Skorodyńce, Słobódka Dżuryńska, Sosolówka, Strosówka, Szmańkowce, Szmańkowczyki, Szwajkowce, Świdowa, Uhryń, Ułaszkowce, Wygnanka, Zabłotówka, Zalesie, Zwiniacz

1999-2000 – POWIAT BORSZCZOWSKI